Saturday, July 28, 2012

25. The Power of Love

from "Prince Siddhartha:
The Story of Buddha"
by Jonathan Landaw
Aгь Сиддхарта буюу
Буддагийн цадиг
Орчуулсан Б. Дамдин
English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

25. The Power of Love

Buddha never forgot the promise he had made to King Bimbisara to return and give him teachings. Now when the time was right, he journeyed to Rajagriha. Outside this royal city was a hill called Vultures Peak, and Buddha and his disciples went and stayed there.

25. Энэрхүйн хүч

Эргэж ирж Бимбисара хаанд ном айлдана хэмээн амласнаа Бурхан багш огт марталгүй явжээ. Нэгэнт цаг болсон тул Бурхан багш шавь нартайгаа Ражагриха балгасыг зорьж хааны хотын захад Тасын Оргил нэрт ууланд буудаллав.

King Bimbisara often went to Vultures Peak to hear the words of Buddha. The people of the city went also, and soon the number of Buddha's followers grew very large. After some time, the King and several other rich people gave Buddha and his followers parks where everyone could stay and listen to his teachings in comfort.

Бимбисара хаан Бурхан багшийн айлдварыг сонсохоор Тасын Оргил руу байнга очих бөгөөд хотынхон ч тийшээ хошуурч, Бурхан багшийг бишрэгч нар тоо томшгүй олшров. Түүнээс хойш удалгүй Хаан хийгээд хэсэг баяцуул, хүмүүс хуран, ном сургаал тухлан сонсч байх цэцэрлэгт хүрээлэнг Бурхан багш, түүний шавь нарт таслан олгов.

Buddha's cousin, Devadatta, became very jealous. "He has so many people following him," he thought, "and everyone shows him so much respect. I am as great as he is, but they all ignore me. I must destroy him!"

Бурхан багшийн үеэл Девадатта хорсч атаарахан, “Бурхан багшийг олон хүн биширч хүндэлж байна. Би түүнээс юугаараа дутах юм, адилхан дээдсийн хүрээний хүн. Гэтэл намайг эс тооно. Би түүнийг хөнөөсүгэй” хэмээн унтууцна.

He knew that he would need help in killing the Buddha, so he went to King Bimbisara's son. "Don't you want to be king?" he asked. "Why should your father have all the wealth and power? Come, if you help me kill the Buddha, I shall help you kill your father. Then you can become king in his place."

Бурхан багшийг егүүтгэхэд өөр хүний хамжаа хэрэгтэй гээд Бимбисара хааны хүү дээр очоод “Чи хаан сэнтийд суухыг хүсэхгүй байна гэж үү? Яагаад аав чинь бүх эд баялаг, эрх мэдлийг атгаж байдаг юм бэ? Бурхан багшийг хөнөөхөд чи надад туслалцвал эцгийгээ егүүтгэхэд чинь би чамд хамжилцсугай. Тэгээд чи эцгийнхээ оронд Хаан ширээнд залрах болно” хэмээн ятгаж байв.

The King's son listened to these wicked words and agreed. Then the two of them tried many ways to murder the Buddha. One day, while Buddha was sitting in meditation near Vultures Peak, they rolled a very large boulder down the hill towards him. But just before it was going to crush him, the rock split in half, leaving Buddha unharmed.

Бимбисара хааны хүү энэ нүгэлт ятгалгыг сонсоод зөвшөөрчээ. Тэр хоёр Бурхан багшийг тонилгох олон арга сүвэгчлэв. Нэг өдөр Тасын Суудал Оргилын бэлд бясалгалд сууж байхуйд тэр хоёр бул хад чулуу дээрээс нь өнхрүүлжээ. Тэр хад Бурхан багшийг дарж унахын өмнөхөн бяц үсрэн хоёр хэсэг бутраад, Бурхан багш гэмтэлгүй эсэн мэнд гарлаа.

Another time, Buddha was walking through the city with several of his closest disciples. The two men knew he was coming and were ready. They had bought an elephant and had given it lots of liquor to drink. When it was quite drunk, they beat it with sticks until it was crazed with anger. Then they released it in the direction of the Buddha, hoping the elephant would trample him to death.

Түүнээс хойш бас нэгэн удаа Бурхан багш хоёр шадар шавийнхаа хамт хотын гудамжаар явж байхыг нөгөө хоёр хараад нэгэн заан худалдан авч дарс уулган согтоогоод, саваагаар балбаж галзууртал нь уурлуулж Бурхан багшийг няц гишгүүлэхээр тэр зүг тавьж хөөжээ.

When the disciples saw the enraged elephant charging towards them, they ran away in fear. All except Ananda, Buddha's closest companion, who stayed by his teacher's side, holding on to Buddha's robe.

Buddha saw the elephant coming and, instead of being frightened or angry, felt great love and pity for the poor beast. Even though the elephant was drunk and crazed, it felt the power of Buddha's love. It stopped charging, walked over to the Buddha meekly, and bowed down its large head at the awakened one's feet.

Догширсон заан эрчээрээ айсуйг харсан шавь нар сандран мэгдэн бутарч зугтахуйд Бурхан багшийн гарын шавь Ананд багшийнхаа орхимжноос атган ганцаараа үлдэв. Заан айсуйг харсан Бурхан багш айж бачимдалгүй харин хөөрхий зааныг нигүүлсэх их сэтгэл төрөв. Согтож догширсон ч атугай тэр заанд Бурхан багшийн энэрэл нигүүлсэхүйн сэтгэл хүрч тусан, заан довтлон дайрахаа зогсож Бурхан багшийн дээгүүр болгоомжтой алхаж гараад эргэж данхар том толгойгоороо туулсан Бурханы өлмий дор мэхийв.

Buddha patted the elephant gently and turned and said to Ananda, "The only way to destroy hatred is with love. Hatred cannot be defeated with more hatred. This is a very important lesson to learn."

Бурхан багш зааныг зөөлөн илбэж таалаад Анандад хандаж өгүүлрүүн: “Мунхаг хилэнг гагцхүү хайр энэрлээр дарна. Уурыг хэзээд ч уураар дарахгүй. Энэ бол заавал мэдүүштэй эрхэм сургамж шүү” хэмээн айлдав.

English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

posted with permission by the author, Johnathan Landaw

Next Chapter: 26. The Return
Click here for other chapters

Saturday, July 21, 2012

24. Kindness to Animals

from "Prince Siddhartha:
The Story of Buddha"
by Jonathan Landaw
Aгь Сиддхарта буюу
Буддагийн цадиг
Орчуулсан Б. Дамдин
English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

24. Kindness to Animals

In those days it was common in India for people to kill animals as a sacrifice, or offering, to their gods. This was supposed to make the gods happy. Then the gods would give the people what they prayed for, such as wealth, or rain for their crops.

24. Амьтныг энэрэхүй

Тэр цагт Жагарын орноо амьтан нядалж хойлго хийн тэнгэр нарт тахил үйлдэх зан үйл түгээмэл байжээ. Чингэснээрээ тэнгэрийг баясгана хэмээн итгэж хүмүүс эд баялаг, тариалангийн хур юу хүсэж залбирсныг нь гүйцэлдүүлдэг гэж үздэг ажээ.

Buddha saw that this custom was cruel and mistaken. As he did with the wounded swan when he was still a young boy, Buddha tried to protect the life and relieve the suffering of all beings, animal and human alike. He not only wished to save the sheep and cows and other animals from being sacrificed, but he wished to protect the people who wanted to kill these poor animals. He knew that those who sacrificed animals were actually creating the cause for their own future suffering. Buddha taught, "It is not right to make another unhappy so that you can be happy. Everyone wants to remain alive just as you do. Therefore, if you sacrifice an animal, you are just being selfish. And I have said again and again that a selfish person finds nothing but unhappiness in life."

Бурхан багш энэ заншлыг энэрэнгүй бус, ташаа зүйл гэж үздэг байв. Балчир хүүхэд ахуй цагтаа шархтай хунг хэрхэн энэрч байсан лугаа нэгэн адил амьтны амь аварч, хүн адгуус алинийг боловч зовлонгоос ангижруулахыг туйлаас хүсч байв. Тэрбээр хонь үхэр зэрэг мал адгуусыг нядлуулахгүй байхыг хичээгээд зогсоогүй, эдгээр хөөрхий зовлонт адгуусыг муулж байгаа нядлагч нарыг ч аврах хүсэлтэй байв. Яргачид хожмын зовлон хураах шалтгааныг өөрсдөө бүрдүүлж буйг Бурхан багш илт үзэж байжээ. “Өөрийн жаргалыг бодож бусдын жаргалыг хөнөөх нь ёс бус. Бүгд л өөр шиг чинь эсэн мэнд явахыг хичээнэ. Иймээс амьтны амь хөнөөгч хүн өөрөө туйлын аминч гэдгээ харуулж буй хэрэг. Иймд аминч бэртэгчингүүд амьдралдаа зовлон гамшигаас өөр юу ч хожихгүй гэдгийг би байнга сануулж байдаг.”

Many of the people who heard these words of wisdom saw that they were true. Immediately they gave up their custom of sacrificing animals. In this way a great deal of unhappiness was brought to an end.

Энэ онч мэргэн сургаал юутай үнэн болохыг сонссон олон хүн мэдээд тэр даруй амьтан нядалж тахил өргөх заншлаа орхиж байв. Энэ мэтчилэн үлэмж их зовлонг арилгаж байлаа.

English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

posted with permission by the author, Johnathan Landaw

Next Chapter: 25. The Power of Love
Click here for other chapters

Saturday, July 14, 2012

23. Words of Praise

from "Prince Siddhartha:
The Story of Buddha"
by Jonathan Landaw
Aгь Сиддхарта буюу
Буддагийн цадиг
Орчуулсан Б. Дамдин
English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

23. Words of Praise

Soon Buddha had a great number of followers, or disciples, who followed him from place to place. One day one of them came up to him and said, "O Blessed One, you are certainly the greatest of all teachers who ever lived!"

23. Магтаал үгс

Төдөлгүй Бурхан багш явсан газар бүрт нь дагалдан явдаг бишрэгч шавь олонтой болжээ. Нэг өдөр нэгэн шавь нь: “Гэгээнтэн багш аа, хамаг багш нараас агуу их нь та яахын аргагүй мөн” хэмээжээ.

Buddha was not flattered by this praise.. Instead he asked the disciple, "Tell me, have you met all the great teachers who have appeared in the past?"

Бурхан багш энэ үгэнд хөөрсөнгүй, харин ч шавиасаа “Чи урьд өмнө байсан агуу их багш нартай нүүр учран золгож явсан хэрэг үү?” гэж асуухад, тэрбээр “Үгүй л дээ” гэж хариулав.

"No, of course not," he answered.

"And do you know all the teachers who are alive now or will be born in the future?"

"No, I do not," he answered again.

And so the Buddha said, "Then it is foolish to say that I am the greatest of all teachers. You have no way of knowing if this is true or not."

“Эдүгээ сэрүүн тунгалаг байгаа хийгээд хойшид мэндлэх олон мэргэд багш нарыг мэдэж байна уу?” гэж асуухад “Үгүй, мэдэхгүй” гэж хариулав. Чингэхлээр Бурхан багш айлдсан нь “За тэгвэл намайг хамаг багш нараас хамгийн агуу их нь гэж байгаа чинь тэнэг л хэрэг. Чи энэ хэлснээ үнэн үү, худал уу гэдгийг мэдэхгүй байгаа”.

"But I only wanted to praise you because your teachings are so excellent and helpful," the disciple replied.

Шавь хариулсан нь “Таны ном сургаал үнэхээр гайхамшигтай, тустай учраас танд магтаал үгээ өргөх гэсэн юм” хэмээв.

Then the Buddha said, "If you find my teachings helpful, the best thing to do is practice them. Do not waste your energy praising me. The only reason I have come into the world is to teach others. If you want to please me, follow the teachings. This will please me much more than praise."

Бурхан багш өгүүлрүүн:”Миний номыг ачтай тустай чухаг дээд гэж байгаа бол дага! Намайг хоосон магтаж цагаа бүү үр! Энэ дэлхийд миний ирсэн цорын ганц зорилго бол бусдад ном номлох явдал. Намайг баярлуулъя гэж байгаа бол миний номыг даган мөрдөж яв. Магтахаас илүү энэ л намайг баярлуулна” хэмээн айлдав.

At another time Buddha asked a disciple, "If you want to buy some precious gold, will you pay for it without testing it first?"

"No, of course not," was the answer. "It might be fake, and then I would be wasting my money."

Бас нэгэн удаа Бурхан багш “Чи шижир алт худалдаж авах болбол эхлээд сорьж үзэлгүй үнийг нь тушаах уу?” гэж нэгэн шавиасаа асуухад, шавь нь “Яалаа гэж, хольцтой байвал хайран мөнгөө алдах болно шүү дээ” гэжээ.

"It is exactly the same way with my teachings," Buddha replied. "You should never accept what I say as true simply because I have said it. Rather, you should test the teachings yourself to see if they are true or not. If you find that they are true and helpful, then practice them. But do not do so merely out of respect for me."

“За тэгвэл миний номд яг л үүн лүүгээ адил ханд. Зөвхөн намайг хэлж сургасан юм гэдгээр хэзээ ч хүлээж авч болохгүй. Зөв үү, буруу юу гэдгийг эхлээд өөрөө тунгаа. Үнэн агаад тустай бол сая дага. Намайг хүндэлж байгаа нь энэ гээд дагаж болохгүй.

"Also, do not criticize the teachings of others and say they are no good. There are many other great teachers in the world and they all have their own way of helping people. So do not insult any of them. This is not your business. Your only business is to find happiness and help others find it, too."

Бас тэгээд бусдын ном сургаалийг доршааж бүү буруутга. Энэ дэлхийд агуу их багш тоолшгүй олон бөгөөд тэд бүгд хүнд тус болох өөр өөрийн арга замтай. Нэг ч хүнийг бүү гутаан доромжлогтун! Энэ бол чиний хийх зүйл биш. Чиний хийх ёстой зүйл бол өөрөө аз жаргалыг олоод, бусад хүнд түүнийг олоход нь тус болж яв!” гэж Бурхан багш айлджээ.

In such ways, then, Buddha taught his followers to think for themselves, to be kind to others and to respect everyone.

Ингэж бусдыг хайрлаж хүндэлж бай хэмээн Бурхан багш сүсэгтэн олон шавьдаа номлосон түүхтэй.

English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

posted with permission by the author, Johnathan Landaw

Next Chapter: 24. Kindness to Animals
Click here for other chapters

Saturday, July 7, 2012

22. A Rude Man

from "Prince Siddhartha:
The Story of Buddha"
by Jonathan Landaw
Aгь Сиддхарта буюу
Буддагийн цадиг
Орчуулсан Б. Дамдин
English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

22. A Rude Man

Another day Buddha was walking through a village. A very angry and rude young man came up and began insulting him. "You have no right teaching others," he shouted. "You are as stupid as everyone else. You are nothing but a fake."

22. Балмад хүмүүн

Нэгэн өдөр Бурхан багшийг нэг тосгоны дундуур явж байтал маш ууртай балмад залуу тосч уулзаад “Чи бусдад ном тавих ямар эрхтэй юм бэ? чи бусадтай л адил тэнэг шүү дээ. Чи залилан мэхлэгч, өөр юу ч биш” хэмээн хашгичин доромжлов.

Buddha was not upset by these insults. Instead, he asked the young man, "Tell me, if you buy a gift for someone, and that person does not take it, to whom does the gift belong?"

Энэ доромжлолд Бурхан багш ер гутарсангүй. Харинч тэр залуугаас: “Та хүнд зориулж бэлэг худалдаж авлаа гэж бодъё. Нөгөө хүн чинь бэлгийг чинь авсангүй. Чингэхлээр тэр бэлэг хэнийх болох вэ? Та надад үүнийг хэлж өг” гэжээ.

The man was surprised to be asked such a strange question and answered, "It would belong to me because I bought the gift."

The Buddha smiled and said, "That is correct. And it is exactly the same with your anger. If you become angry with me and I do not get insulted, then the anger falls back on you. You are then the only one who becomes unhappy, not me. All you have done is hurt yourself."

Ийм итгээд юм асуухад нөгөө залуу ихэд гайхаж “Худалдаж авсан нь би болохоор минийх байлгүй яахав” гэхэд Бурхан багш мишээж өгүүлрүүн: “Зөвөө зөв. Таны уурлаж байгаа чинь үүнтэй агаар нэгэн. Та надад уурсахад, би доромжлууллаа гэж бодохгүй бол тэр уур чинь эргээд тан дээр л бууна. Тэгэхлээр та л эвгүй байдалд орно уу гэхээс би биш шүү дээ. Таны хийсэн муу зүйл эргэж танд л тусах болно.

"If you want to stop hurting yourself, you must get rid of your anger and become loving instead. When you hate others, you yourself become unhappy. But when you love others, everyone is happy."

Хэрвээ та өөртөө муу үйл хийхгүй байя гэвэл уурлахаа больж оронд нь хүнийг хайрлаж сурах хэрэгтэй. Хүнд өширвөл танд л муу. Та бусдыг хайрлан дээдэлбээс хүн бүр баясна” хэмээн айлдав.

The young man listened closely to these wise words of the Buddha. "You are right, O Blessed One," he said, "Please teach me the path of love. I wish to become your follower."

Бурхан багшийн мэргэн айлдварыг тэр залуу анхааралтай сонсоод “Эрхэм гэгээнтэн минь, Та надад энэрэхийн зам мөрийг заан соёрх. Би таны шавь болъё” гэж хэлжээ.

And the Buddha answered, "Of course. I shall teach anyone who truly wants to learn. Come with me."

Бурхан багш “Тэгэлгүй яахав. Би үнэхээр сурахыг хүссэн хүн бүрт ном заана. Надтай хамт явагтун!” гэжээ.

English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

posted with permission by the author, Johnathan Landaw

Next Chapter: 23. Words of Praise
Click here for other chapters