Saturday, April 7, 2012

9. The Final Shock

from "Prince Siddhartha:
The Story of Buddha"
by Jonathan Landaw
Aгь Сиддхарта буюу
Буддагийн цадиг
Орчуулсан Б. Дамдин
English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

9. The Final Shock

Siddhartha and Channa again left the palace by chariot. And for a third time a vision appeared that only the Prince and his charioteer could see. A group of sad-eyed people, carrying a long box in which a body covered in a white sheet lay, appeared from one of the houses and slowly made its way down one of the side streets.

9. Сүүлчийн балмагдал

Сиддхарта, Чанна хоёр жуузаар ордноос дахин гарч явлаа. Гутгаар удаа явахдаа агь, хөтөч хоёр явж байгаад баахан гунигтай, хэсэг хүн, цагаан даавуунд ороолттой нэг хүнийг урт хайрцагт хийж дамнаад нэг байшингаас гарч ирээд гудамж уруудан аажуухан явж байгааг олж харжээ.

"Channa, why is that man in the box lying so still? Is he asleep? And why are all those people crying? Where are they taking him?"

”Чанна аа, энэ хүн яагаад хайрцагт хөдөлгөөнгүй хэвтнэм бэ? Унтаж байгаа юм уу? Тэр хүмүүс юунд уйлж хайлна вэ? Түүнийг хааш нь авч яваа юм бэ?” хэмээв.

"He is a dead man, Sire. They are going to the river where they will burn his body." The Prince was confused. "What do you mean by 'dead'? And if they burn his body, will it not hurt him? Please, Channa, explain what you mean so I can understand."

“Эзэн дээдэс ээ, нас нөгчсөн хүн байна. Гол дээр очиж чандарлахаар явж байгаа юм аа” хэмээн хариу өчив. “Нас нөгчих гэдэг чинь юу гэсэн үг вэ? Чандарлахад түүний бие шаналахгүй гэж үү? Чанна минь, чи надад ойлгуулж сайтар тайлбарлаж өгөөч!” хэмээн гуйв.

And so Channa explained, telling the Prince the truths his father had tried to hide from him all these years. "That man was once alive, as you are now. He was born, grew into a child, then he became a young man. He experienced the many pleasures and pains of life, raised a family, worked for a living and grew older. Then he began to get weaker and weaker. He was confined to his bed. Soon he was unable to recognize even his closest friends. He grew worse and eventually his breath left his body. In this way his understanding and life-force came to an end. Now he is dead. All that is left behind to see is the body he cared for so much while he was still alive. It lies there cold and without feeling. When is family burns the body he will not feel anything, because he has already left it behind."

Энэ олон жилийн турш хаан эцэг нь нууж байсан зүйлсийг Чанна агьд үнэнээр нь ярьж тайлбарлаж өгөв. “Энэ хүн чинь та бидэн шиг амьд сэрүүн явж байсан юм. Тэр чинь төрж торниод өсч сайхан залуу болсон. Амьдралын алаг бараан, зовлон жаргалыг амсаж, орон гэр, гал голомтоо үүсгэн амьжиргааны тулд ажиллаж явсаар өтөлж эхэлсэн. Тэгээд яваандаа бие нь сульдаж доройтон, хэвтрийн хүн болж, төдөлгүй хамгийн ойр дотнын хүмүүсээ ч таних чадалгүй болсон. Улам улам муудсаар амьсгал хураасан. Ийнхүү түүний мэдрэхүй, ажиллах хүч нь ор үгүй тасарч нас нөгчөөд байгаа юм. Одоо түүнээс ердөө сэрүүн тунгалаг ахуйдаа хайрлаж нандигнаж явсан ганц бие нь л үлджээ. Эл үхдэл бие нь мэдрэхүйн ямар ч шинж үгүй хөрсөн хэвтэнэ. Орхиж үлдээсэн биеийг гэрийнхэн нь чандарлахад тэр бие мэдрэх юм юу ч үгүй” хэмээн тайлбарлав.

"Tell me, Channa, is it unusual for people to die like this?" The charioteer answered, "No, my Prince, not at all. It is true that there are some people who never get the chance to grow old, and there are some who are very rarely sick. But everyone, without exception, must one day die."

“Чанна аа, чи хэлж өгөөч, энэ мэт нас нөгчих нь хүмүүст ер бусын зүйл үү?” гэж лавлахад хөтөч “Үгүй дээ, эзэн дээдэс ээ, зарим хүн нэг их өтөлдөггүй, зарим хүн өвчлөх нь ховор байдаг нь үнэний хувьтай ч хүн бүр нэг л өдөр нас нөгчих нь гарцаагүй үнэн” хэмээв.

These words, uttered innocently by the charioteer, shocked the Prince deeply. "Do you mean," he exclaimed passionately, "that one day my wife, my child, my friends and myself will all be dead? And all these people I see here today, all dressed up and so radiant, will also die? Oh, how blind the world is that it can dance and sing while death is just waiting for everyone! Why do they all bother to dress themselves in such fine clothes if one day they shall be wearing nothing more than a simple white sheet? Do people have such short memories that they forget about death? Or are their hearts so strong that the thought of death does not bother them? Come, Channa, turn the chariot around. I wish to return to the palace and think."

Хөтөчийн санаандгүй хэлсэн энэ үг агийн сүнсийг зайлуулчих шахаж, тэрбээр дуу алдан өгүүлрүүн: “Тэгэхлээр гэргий хүүхэд, найз нөхөд маань, би өөрөө бүгд л нас нөгчинө гэсэн үг үү? Эдүгээ бидний харж явсан гоё сайхан хувцастай, баясгалант тунгалаг царайтай энэ олон хүн бас л нас барна гэж үү? Үхэл ирэхийг мэдсээр байж ийн дуулж бүжиглэж байдаг яасан нүдэн балай хорвоо вэ! Нэг л өдөр нимгэн цагаан даавуу нөмрөгнөөс өөр юмгүй нүцгэн хоцрох гэж байж өнөөдөр нарийн бөс даавуу хувцас өмсч явахдаа энэ хүмүүс сэтгэл зовнидоггүй юм байх даа.Үхлийн тухай ийм амархан мартдаг хүмүүс юутай охор ухаантай хэрэг вэ? Эсвэл үхэх тухай бодол сэтгэлийг нь зовоодоггүй тийм хатан зоригтой улс уу? За, Чанна аа, одоо буцъя. Ордондоо очоод тунгаан бодъё.”

But instead, Channa drove the chariot to a beautiful garden. There all the most charming singers and dancers from the palace were waiting, along with the musicians, ministers and a large feast prepared by the palace chefs. They all welcomed the Prince joyfully and cheered when he stepped from the chariot. But the Prince did not smile, nor did he say anything. His thoughts were totally absorbed in what he had seen that day.

Эргэхийн оронд Чанна цааш явж нэгэн сайхан цэцэрлэг рүү оров. Тэнд хамаг шилдэг дуучин, бүжигчид ордноос ирээд, хөгжимчид, шадар сайд нартай хамтдаа хүлээж байхад нь морилон очиход ордны тэргүүн зам нар тансаг зоогийн ширээ бэлэн болгоод байв. Жууз тэрэгнээс бууж залрахад нь баясгалантайяа мэндчилж, уриа уухайгаар угтжээ. Харин агь мишээсэн ч үгүй, юм ч дуугарсангүй. Тэрбээр өдөржин харсан үзсэн юмны тухай гүн бодолд автлаа.

English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

posted with permission by the author, Johnathan Landaw

Next Chapter: 10. Fading Pleasures
Click here for other chapters