Saturday, March 24, 2012

7. An Unexpected Sight

from "Prince Siddhartha:
The Story of Buddha"
by Jonathan Landaw
Aгь Сиддхарта буюу
Буддагийн цадиг
Орчуулсан Б. Дамдин
English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

7. An Unexpected Sight

The King still wanted to be certain that his son would not see anything on his trip that might disturb his mind. This might make him want to leave the kingdom and follow the holy life. So the day before the Prince was about to travel to the city, the King sent his servants and soldiers out with the message: "By order of the King! Tomorrow the royal Prince Siddhartha will visit the capital city of Kapilavastu. Decorate your houses and streets and let everything be colorful in his honor. Let those who are sick or old or in any way unhealthy say indoors tomorrow. Nothing should be seen in the city that is not young and fair and beautiful." And then, very gently, the soldiers took all the street beggars and brought them to a part of the city where the Prince would not visit.

7. Үзээгүй юм

Аяны замд хүүгийн сэтгэлд сэв суулгах муу муухай юм байлгахгүйг Хаан хичээсээр. Эс чингэвээс улс орноосоо гарч хэрэн хэсэж аглагч болох сэтгэл төрүүлэх юун магад. Хан хүүг хотоор явахын урьд өдөр, Хаан зарц цэрэг нарыг зарлиг бариулан илгээж “Хааны зарлигийг сонсогтун! Маргааш эрхэм дээдэс Хан хүү Сиддхарта Капилавасту хотоор зочилж морилно. Хан хүүг хүндэтгэн орон гэр, гудамж ер нь бүгдийг чимж өнгөлөн жавхаатай болгогтун! Энэ өдөр өвчтөн хийгээд өндөр настан, өнгө зүс, бие бялдар дорой хүмүүс гадаа гаралгүй гэртээ саатан суугтун! Муу юм нүдэнд бүү өртүүлэгтүн!” хэмээн зарлиглав. Чингээд цэргүүд ая эвийг нь олж байгаад гудамжны гуйлгачдыг хан хүүгийн морилон саатахгүй газар аваачив.

When morning came, the charioteer Channa groom the Prince's favorite horse, Kantaka, and drove out through the palace gates with his royal passenger.

Өглөөгүүр хөтөч Чанна Хан хүүгийн хайртай хөлөг Кантакаг гоёж янзлан эрхэм дээдсийн хамт ордны их хаалгаар гарч одлоо.

It was the first time the Prince had seen Kapilavastu since he was a small child, and it was the first time that most of the citizens of the city had ever seen their Prince. Everyone was excited and lined the newly decorated streets to catch a glimpse of the handsome young man as he rode by. "How tall and good-looking he is!" they said to one another. "How bright his eyes and noble his brow! We are indeed fortunate that someday he will be our king."

Энэ бол Хан хүү балчир ахуйгаас хойш анх удаа Капилавасту хотыг үзэж байгаа бөгөөд хотынхон ихэнх нь бас эхний удаа хан хүүгийн барааг харав. Хүн бүр сэтгэл баясан хөөрч, үзэсгэлэнт сайхан агийн явж өнгөрөх шинэхэн чимж зассан гудамжаар эгнэн жагссан байлаа. “Яасан нуруулаг, царайлаг төрсөн сайхан хүн бэ. Манай агь ноён ч нүүрэндээ галтай, нүдэндээ цогтой байна даа. Нэгэн цагт манай эзэн хаан болох хүн шүү дээ” хэмээн өөр хоорондоо хүүрнэлдэнэ.

And the Prince, too, was delighted. The city was sparkling and clean and everywhere he saw people laughing and cheering and even dancing. The streets where he rode were covered with the flower petals the citizens joyously threw their beloved Prince. "The song was true," he remembered happily. "This is indeed a golden, beautiful and wondrous city!"

Хан хүүгийн сэтгэл бас л таатай, хот гял цал, хаа ч явсан харагдах хүн бүр мишээл баяслаар дүүрэн зарим нь бүр бүжиж наадна. Хотынхны өргөсөн эрхин хэлхээ цэцгийн дэлбээ унаж Хан хүүгийн заларсан гудамжийг нэлд нь хучсан билээ. “Зарцын дуулсан дуунд аргагүй л үнэнийг өгүүлсэн байна. Чухамдаа хот маань гайхалтай үзэсгэлэнт алтан хот юм байна” хэмээн бодож сэтгэл хангалуун явна.

But as the Prince and his charioteer were riding by they spotted a bent, sad-looking person among the joyous crowd. Curious - for the Prince had never seen anything like this before - he turned and asked, "Channa who is that person over there? Why is he stooping over and not dancing like the others? Why is his face not smooth and shinning like everyone else's; why is it pale and wrinkled? Why is he so different from the others?"

Чингээд агь, хөтөч хоёр явж байтал баяр хөөрөөр бялхсан олны дунд нуруу бөгтөр, сэтгэл гунисан царайтай нэг хүн харагдлаа.Урьд хожид ийм юм үзээгүй агь сониучирхан, “Чанна аа, тэр юун хүн бэ? Яагаад тэр хүний нуруу бөгтөр, бусадтай адил инээн баясахгүй байна? Яагаад нүүр нь толигор бус, бусад хүн шиг гал цоггүй, яагаад царай цонхигор үрчлээтээд хүн хүнээс өөр байна вэ?” хэмээн асуув.

And Channa pointed to that man, who remained unseen by everyone else, and answered the Prince, "Why Sir, that is just an old man."

Бусдын хараанд өртөхгүй байгаа тэр хүн рүү зааж, “Эрхэм дээдэс ээ, энэ чинь ерийн нэг өвгөн хүн байна шүү дээ!” гэж Чанна хөтөч агьд хариулав.

"Old?" the Prince questioned. "Was this man always 'old' like this before, or did it happen to him recently?"

“Өвгөн настай гэнэ ээ? Энэ хүн чинь угаасаа ийм өвгөн юм үү? Саяхан ийм болчихов уу?” гэж агь лавлахад.

"Neither, O Prince," Channa answered. "Many years ago that wrinkled man before you was as young and strong as all the others you see here today. But slowly he lost his strength. His body became bent, the color faded from his cheeks, he lost most of his teeth, and now he appears the way he does."

“Үгүй ээ, агь минь, олон жилийн тэртээ энэ өвгөн чинь энэ л хүмүүс шиг идэр залуу чадал тэнхээтэй нэгэн байсан юм. Харин насжих тутам тэнхээ алдарч, бөгтийн, улаа бутарсан нүүр царай нь цонхийгоод хамаг шүд нь унаж, одоо ийм болчихоод байгаа юм” гэж хариулав.

Surprised and saddened, Siddhartha asked again, "That poor man, is he the only one suffering the weakness of old age? Or are there others like him?"

Гайхахын хэрээр гайхаж, сэтгэлд нь гуниг хурсан Хан хүү үргэлжлүүлэн асууруун: “Хөөрхий энэ хүн хөгширч, сульдахын зовлонг эдэлж яваа цорын ганц хүн байна уу? Энүүн шиг өөр бусад хүмүүс олон байдаг уу?” хэмээв.

"Surely you know, O Prince, that everyone must experience old age. You, me, your wife Yasodhara, Rahula, everyone at the palace - we are all growing older every moment. Someday most of us will look like that man."

“Ай Хан хүү минь, мах цусанд төрсөн бүгд, өтлөхийн зовлонг амсдаг юм шүү дээ. Та ч, би ч, таны Ясодара хатан ч, Рахула ч хэн хүнгүй бүгд цаг хурмаар нас нь явж, хожим нэгэн өдөр бид бүгдээрээ энэ өвгөн шиг л болно” хэмээв.

These words so shocked the gentle Prince that for a long time he remained speechless. He looked like a person who had just been frightened by a sudden lightning flash. Finally he regained his voice and spoke, "O Channa, I have seen something today that I never expected to see. In the midst of all these happy young people this vision of old age frightens me. Turn the chariot back to the palace; all the enjoyment of this trip has fled. Turn back; I wish to see no more."

Энэ үгс өрөвч сэтгэлт агийг сүхдсэн юм шиг цочирдуулж, нэг хэсэг хугацаанд юм ч ярьж чадахгүй боллоо. Гэнэтийн аянганд ниргүүлсэн юм шиг царайтай болчихов. Нилээд удаж байгаад дуугарч өгүүлсэн нь: “Ай, Чанна минь ээ, би өнөөдөр ёстой зүүдэнд ч оромгүй юм үзлээ. Идэр залуугийн баяр бах, цог золбоо бадарсан энэ олны дунд ийм хөгширсөн хүнийг үзсэн маань намайг бүүр айлгаж орхилоо. Одоо харш руу буцацгаая! Энэ удаагийн аяны хамаг таашаал огт алга болчихлоо. Буц. Буц. Дахин юм үзмээргүй байна” хэмээв.

Channa did as he was commanded. When they arrived back home the Prince entered his palace without greeting anyone for a long time. Everyone noticed how strangely he acted and tried hard to cheer him up. But nothing helped. At dinner he did not touch any of his food, even thought the chef had prepared his favorite meal. He paid no attention to the music and dancing but sat by himself thinking, "Old age, old age, old age..."

Чанна зарлиг даган эргэж ордондоо ирэхэд агь нэг ч хүнтэй мэндийн зөрөөгүй ороод дээд давхар өөд яаран гарч, лавриндаа залраад үгийн солиогүй их л удаан гав ганцаараа суулаа. Ордныхон байдлыг ажиад сэтгэл засахаар хичнээн оролдоод тус болсонгүй. Оройн зоогон дээр тэргүүн замын хийсэн агийн өөрийнх нь таалдаг амтат хоолонд ч ам хүрсэнгүй. Уянгат хөгжим уяхан бүжгийн алиныг нь ч таалалгүй “Хөгшрөл, хөгшрөл, хөгшрөл” хэмээн амандаа үглэн ганцаар суун авай.

English-Mongolian side-by-side PDF & English MP3

posted with permission by the author, Johnathan Landaw

8. The Second Journey
Click here for other chapters

0 comments:

Post a Comment

All comments (or questions) will be read and if a reply is needed, we will answer as quickly as possible. Thank you.